“Trong từng thời điểm khác nhau trong cuộc đời đã đẩy đưa tôi chọn mỗi nghề: lúc thì làm ảo thuật, lúc đóng kịch, đóng phim, viết báo và bây giờ lại làm…người viết lách. Tôi hoàn toàn không định trước cho mình nghề nào nhưng mỗi khi đeo đuổi một nghề nào hợp với khả năng, sở thích, tôi đều bị chúng mê hoặc…”. Ông hề già – nhà văn “trẻ” Mạc Can đã tâm sự như vậy.

+ Ông đã chọn ảo thuật là nghề đầu tiên vì nối nghiệp gia đình?

– Vâng! Ba tôi là nhà ảo thuật gia Lê Văn Quý, tiếng tăm ông cũng được nhiều người biết đến khoảng hơn mấy chục năm về trước. Tôi học nghề ảo thuật rất sớm, một phần do gia đình tôi khi xưa vốn là một gánh xiếc rong và con trai thì dĩ nhiên phải theo nghề cha. Có điều, làm ảo thuật và được nổi tiếng trong nghề không phải là chuyện đơn giản. Những người biểu diễn phải có uy lực mới là yếu tố quan trọng để thuyết phục công chúng, theo kiểu đường hoàng chững chạc như nhà ảo thuật Z27 của Việt Nam mình hay thật bí ẩn, kỳ quặc như David Copperfield ở bên Mỹ vậy! Riêng tôi chọn cho mình hình thức ảo thuật pha với chút ít sự hài hước, hay gọi tắt là ảo thuật hài.

Nghệ sĩ, nhà văn Mạc Can

+ Từ chất hài của ảo thuật đã giúp ông “có nghề” khi bước sang lĩnh vực sân khấu kịch và điện ảnh, liệu đúng vậy chăng?
– Nói thật ra nếu cứ sống bằng nghề ảo thuật, kể cả ảo thuật hài cũng rất khó vì mua dụng cụ hỗ trợ biểu diễn vô cùng tốn kém. Thế nhưng đến lúc chạm ngõ sân khấu kịch hài, tôi cũng được nhiều bạn bè thương mến, dành cho chỗ lúc thì diễn, lúc thì viết kịch bản. Duyên nợ với điện ảnh cũng bắt đầu từ nghề ảo thuật hài và đóng kịch như vậy. Tuy chỉ được các đạo diễn giao đóng hầu hết là những vai nhỏ, vai phụ (có vai chỉ xuất hiện… thoáng qua vài phút) trong các vở kịch, các bộ phim, nhưng nói chung tôi cũng… mê nghề lắm.
+ Từ trước tới nay ông đã tham gia bao nhiêu bộ phim và vai diễn nào gây ấn tượng nhất cho ông?
– Thật ra chính tôi cũng không thể nhớ hết số phim tôi từng có… vai (không dám nói là đóng phim đâu!). Song có lẽ là vai bác Ba Phi trong bộ phim nhiều tập Đất phương Nam của Hãng phim truyền hình TP.HCM-TFS là tôi thích nhất trong hàng mấy trăm bộ phim tôi đã từng có… vai
+ Nguyên nhân gì khiến cho Mạc Can lại rẽ sang nghề viết một cách ngoạn mục, bắt đầu với tiểu thuyết ngắn “Tấm ván phóng dao” và tiếp tục mãi từ ấy đến nay?
– Hồi đó đến giờ, những người quen tôi và cả chính bản thân, tôi không hề nghĩ rằng có lúc mình lại “bung ra” viết được những điều mình đã sống, đã suy nghĩ; được lưu trữ kỹ trong ký ức hoặc kinh qua thực tế cuộc sống. Ngoài việc viết tin tức văn nghệ cho một vài tờ báo thân quen song phần lớn đó chính là những câu chuyện đời thật của biết bao con người đã sống và làm việc xung quanh tôi. Nói chung, chuyện ở đời thường buồn nhiều hơn vui. Nỗi buồn cứ luôn ám ảnh bên trong, dù bên ngoài tôi hay diễn hài, tấu hài. Thế rồi có lúc tôi viết ra như sự xâu kết từ chính những chuỗi ký ức nhưng lại cũng chẳng phải là cuộc đời của mình; bởi nó chỉ là tiểu thuyết mà thôi.
+ Hiện ông đang sống bằng nghề đóng phim, diễn ảo thuật hài hay nghề viết văn?
– Nói ra cũng hơi… lạ. Cuộc sống của tôi luôn phải dựa vào đóng phim và thi thoảng lại đi diễn ảo thuật hài, đóng kịch truyền hình. Nhưng chừng chục năm qua, những cuốn sách đã nuôi sống được tôi. Tôi không phụ nghề nào cả, từ ảo thuật, đóng kịch, đóng phim hay viết văn. Nói tóm lại, tôi chỉ muốn mang tất cả tấm lòng mình trải ra với cuộc đời.
+ Hình như ông có tâm hồn nghệ sĩ nên xem ra trẻ hơn độ tuổi rất nhiều? Ông nghĩ sao khi ở tuổi của ông vẫn chưa có lấy một danh hiệu Nghệ sĩ Ưu Tú hoặc Nghệ sĩ Nhân Dân?
– Ai kêu tôi bằng nghệ sĩ, tôi giận à nha (cười). Tôi muốn mọi người gọi tôi là ông hề già hoặc nhà văn “trẻ” là được, dù tôi chưa chắc mình có thành ông hề, diễn viên hay nhà văn hay không. “Trẻ” ở đây có nghĩa là tôi vào nghề viết lách trễ hơn so với nhiều bạn khác. Còn mấy chữ nghệ sĩ hay nhà văn thì nó lớn lao quá, tôi nghĩ mình không kham nổi. Nói về chưa có danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú hay Nghệ sĩ nhân dân tôi nghĩ cũng không sao, cái đó ai xứng đáng thì người ta được còn mình chưa được. Thế thôi!
+ Ở cái tuổi “thất thập cổ lai hy”, ông có suy nghĩ gì về cái chết?
– Tôi vốn là một trong những ông già ít ỏi trên cõi đời này hạnh phúc bởi những ông già khác phải chịu cuộc tra tấn tinh thần khủng khiếp về cái chết đang được báo trước. Cụ thể như ở cái tuổi này người ta thường hay buồn chán, chẳng hạn cái buồn chán trước mắt là khoảng thời gian mình tồn tại trên đời này còn quá ít ỏi. Cái tuổi này phần lớn người ta hay nhìn mọi việc chung quanh một cách chán chường; vì họ cho rằng: không còn bao lâu nữa mình sẽ vĩnh biệt hẳn những gì còn nhìn thấy, nghe thấy hôm nay. Riêng tôi lại suy nghĩ hơi khác. Vốn từng đã chung sống với nhiều căn bệnh mãn tính như đau bao tử, thấp khớp và nhiều căn bệnh khác, tôi luôn coi bệnh tật như một người bạn đồng hành và vì thế không việc gì đáng sợ khi buộc phải “sống chung” với nó. Thậm chí tôi còn cho rằng: điều hạnh phúc nhất của mình là sớm thoát hẳn ra khỏi cuộc đời này. Tôi sẽ hạnh phúc biết bao nhiêu nếu như mình được… chết sớm hơn! Bạn nên hiểu suy nghĩ này không phải là do tôi lười biếng sống, mà chỉ khi nào trở thành người có tuổi, các bạn sẽ hiểu thấu được điều này. Cũng vì thế mà tôi thấy rằng: cái chết có gì đâu mà chúng ta phải quá lo lắng? Cũng nên biết thêm, thông qua các bạn bè thân quen, đặc biệt là các anh Nguyễn Văn Thiền – Chủ tịch HĐQT; Nguyễn Hiền Triết – Tổng Giám đốc và một số bạn hữu khác giúp đỡ mà tôi đã có suất nằm ở Hoa viên nghĩa trang Bình Dương rồi đó nha! Vì vậy, lẽ ra tôi nên vui mừng lắm mới phải. Còn nếu như phải chết đi, chắc là khi đó tôi sẽ có dịp đoàn tụ sớm với cố nhà văn Sơn Nam, Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê, nhà thơ Kiên Giang, soạn giả Nhị Kiều, nhạc sĩ Phạm Duy, nhạc sĩ Thanh Sơn, đạo diễn Huỳnh Phúc Điền cùng anh bạn diễn viên Hồ Kiểng rất yêu quý của tôi cũng đang nằm tại nghĩa trang này (cười).
+ Xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện thú vị này.

Vào thứ 6, thứ 7 và Chủ Nhật hàng tuần, công ty Cphaco sẽ tổ chức xe đưa đón miễn phí dành cho quí khách có nhu cầu tham quan hoặc thăm viếng mộ người thân tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương.

Quý khách có nhu cầu, xin vui lòng đặt lịch tư vấn & tham quan TẠI ĐÂY